Ekonomik kriz bilişim devlerini de vurdu
Başta ABD ekonomisi olmak üzere birçok ülkenin ekonomi sistemini kilitleyen, iflas noktasına getiren küresel ekonomik kriz IT sektörü üzerindeki etkilerini de göstermeye başladı. Üçüncü çeyrek sonuçlarını açıklayan bilişim devlerinin yayınladığı veriler IT sektörünün krizden ciddi bir biçimde etkilenmeye başladığını gösteriyor. Ekonomik krizin kısa vadeli sonuçlarından en önemli ikisi işçi çıkarma ve fabrika kapatma olarak göze çarpıyor.
EDS’yi satın aldıktan sonra tasarrufa geçmek isteyen Ekim ayının başında işçi çıkarmalara Almanya ve İngiltere’de başladı. HP, dünya çapında yeniden yapılanma planı çerçevesinde Almanya’da gelecek iki yılda 1400 kişiyi işten çıkaracağını bildirdi. Grafik teknolojileri konusunda dünyanın en önemli şirketlerinden birisi olan Nvidia da iş gücünden yüzde 6.5 kesinti yapacağını duyurmuştu. Türkiye’de de iştiraki bulunan online alışveriş sitesi eBay de krizin vurduğu devler arasında yer aldı. Küresel sermayeli bir şirket olan eBay dünya genelinde bin çalışanının işine son vereceğini duyurdu. Son bir buçuk yılda 5 bin çalışanını işten çıkaran ve dünyanın IT bütçesi en yüksek yatırım bankası olan Merryl Lynch de binlerle ifade edilecek yeni işten çıkarmalara başlayacağını ilan etti.
Microsoft’un 45 milyar dolarlık teklifini reddettikten sonra bazı servislerinin yayın hayatına son veren Yahoo da işçi çıkaracağını açıklayan bilişim devleri arasında yer aldı. Açıklamaya göre Yahoo iş gücünden yüzde 10 oranında kısıntıya gidecek. Bellek teknolojileri geliştiren ve ikinci çeyrek için 401 milyon euro zarar açıklayan Qimonda da 3 bin kişilik bir işçi çıkarma operasyonuna başladı. Krizin etkisi en canlı olarak şirketlerin üçüncü çeyrek performans rakamlarında kendisini gösterdi. Birkaç yıl öncesine kadar milyar dolarlarla ifade edilen çift haneli yüzdeye sahip kârlar açıklayan şirketler, kriz sonrası büyük düşüşlerle karşı karşıya kaldı. Yıl sonuna kadar yüzde 10 iş gücü kesintisi yapacak olan Yahoo’nun üçüncü çeyrek kârı bir yıllık dönemde 151 milyon dolardan 54 milyon dolara geriledi. Kurumsal satışlarında yüzde 10’luk bir düşüş ile karşı karşıya kalan IBM de üçüncü çeyrek için karşı karşıya kaldığı karanlık tablonun, önümüzdeki dönemde iyileşmesinin beklenmediğini açıkladı. Yedi çeyrektir arka arkaya zarar açıklayan AMD’nin de durumu hiç iç açıcı değil. Sekizinci çeyreği de arka arkaya zararla kapatan şirketin bu dönemdeki kaybı ise 67 milyon dolar oldu. Analistlerin beklentilerinin altında kalan Finlandiyalı telekomünikasyon devi Nokia’nın gelirleri bir önceki yıla göre yüzde 28 düşüş gösterirken, ciroda da yüzde 5′lik bir azalma görüldü. En keskin düşüşlerden birisini yaşayan Samsung’un üçüncü çeyrek kârı ise geçtiğimiz yıla göre yüzde 38 azaldı. Haber yayına hazırlandığı sırada üçüncü çeyrek performansı için ön çalışmaları açıklayan Sun Microsystems’in de 150 ila 200 milyon dolar arasında bir gelir düşüşü yaşadığı göze çarpıyor.
Bu şartlar altında Intel gibi yüksek kârlar açıklayan şirketler bulunsa da, bunların önceki dönemlerde gerçekleştirilen satışların getirisi olduğunu belirten analistler; önümüzdeki dönemde her büyüklükteki şirketi etkileyecek zorlu şartların devam edeceği yönünde uyarılarda bulunuyor.
Rusya’da bir yerel online reklam şirketini satın almak isteyen Google’a Rus yönetiminden izin çıkmadı. Google’ın Rusya iştiraki Kokuna Holding, online reklam şirketi Rambler’a ait bir portal olan Zao Begun’u 140 milyon dolar karşılığında satın almak istedi. Teklifi inceleyen Rus yönetimi, konuyu tekelcilik kanunuları dahilinde değerlendirerek Google’a satın alma izni vermedi. Video ve metin tabanlı reklam hizmetleri veren şirketin sahibi olan Rambler Media’nın Rusça arama motoru Rambler.ru’nun da sahibi. Google’dan konu ile ilgili yapılan açıklamada “Büyük hayal kırıklığına uğradık. Bu satın alma Rus kullanıcıları, reklam verenleri ve yayıncıları memnun edecek bir operasyon olacaktı” ifadelerine yer verildi. Gelirlerin neredeyse tamamına yakını online reklamdan gelen Google’ın Yahoo ile yaptığı reklam ortaklığı da ABD’de halen soruşturmaya tabi tutuluyor. Google’ın Rus yönetiminden yediği bu veto, şirketin Batı ülkelerinde gösterdiği başarıyı Çin, Rusya, Güney Kore gibi doğu ülkelerinde yakalayamamasının tipik bir örneği olarak gösteriliyor.